Тадбиркорлар ва ТИФ
иштирокчилари учун доимий
ишонч телефони
11-08
Кўп бериладиган саволлар

Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигида 2007 йил 20 сентябрда 1717-сон билан рўйхатга олинган “Давлат ва божхона ташқи савдо статистикаси маълумотларини йиғиш ва қайта ишлаш услубияти тўғрисидаги Низом”нинг 9-бандига асосан ташқи савдо бўйича якуний жамланма маълумотларни шакллантириш, уларни нашр қилиш ва фойдаланувчиларга зарур кесимларда тақдим этиш Давлат статистика қўмитаси томонидан ўрнатилган тартибда амалга оширилади

Ўзбекистон Республикасининг “Ахборот эркинлиги принциплари ва кафолатлари тўғрисида”ги Қонуни 13 моддасига кўра жисмоний шахсларга тааллуқли шахсий маълумотлар махфий ахборот тоифасига киради. Жисмоний шахснинг розилигисиз унинг шахсий ҳаётига тааллуқли ахборотни, худди шунингдек шахсий ҳаётига тааллуқли сирини, ёзишмалар, телефондаги сўзлашувлар, почта, телеграф ва бошқа мулоқот сирларини бузувчи ахборотни тўплашга, сақлашга, қайта ишлашга, тарқатишга ва ундан фойдаланишга йўл қўйилмайди, қонун ҳужжатларида белгиланган ҳоллар бундан мустасно. Шунингдек, Ўзбекистон Республикасининг “Жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатлари тўғрисида”ги Қонуни 19 моддасига кўра мурожаатларни кўриб чиқишда жисмоний шахсларнинг шахсий ҳаёти, юридик шахсларнинг фаолияти тўғрисидаги маълумотлар уларнинг розилигисиз, шунингдек давлат сирини ёхуд қонун билан қўриқланадиган бошқа сирни ташкил этувчи маълумотлар ва, агар бу жисмоний ва юридик шахсларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ҳамда қонуний манфаатларини камситадиган бўлса, бошқа ахборотнинг давлат органлари, ташкилотлар ходимлари ва улар мансабдор шахслари томонидан ошкор этилишига йўл қўйилмайди.

Божхона брокери сифатида фаолиятни амалга оширишга рухсатнома олиш учун юридик шахс энг кам ойлик иш ҳақининг бир минг баравари миқдорида божхона тўловларини таъминлаши зарур бўлади.

Ўзбекистон Республикаси Божхона кодексининг 279-моддасига асосан, ариза, божхона брокери сифатида фаолиятни амалга оширишга рухсатнома олиш тўғрисидаги аризага Божхона кодексининг 47-бобига мувофиқ божхона тўловлари тўланиши таъминланганлигини тасдиқловчи ҳужжат.

Малака аттестатини олганидан ёки унинг амал қилиш муддати узайтирилганидан кейин икки ярим йил ўтгач, божхона расмийлаштируви бўйича мутахассисни ўқитганлик учун божхона йиғимларини тўлаган ҳолда.

Божхона расмийлаштируви бўйича мутахассис Ўзбекистон Республикаси Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг 2278 - 2271022717 - 22720 ва 22725-моддалари бўйича божхона ҳуқуқбузарликларини содир этгани муносабати билан бир йил ичида икки мартадан кўп маротаба жавобгарликка тортилганда.

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2016 йил 15 июндаги 207-сон қарорининг 1-Иловаси билан тасдиқланган “Янги ва қайта ишланган мева-сабзавот маҳсулотларини экспорт қилиш тартиби тўғрисида Низом”нинг 4-бўлими мева-сабзавот маҳсулотларини экспорт қилишда нарх белгилаш йўналишига бағишланган. Мазкур бўлимда:

“Экспорт контрактлари жаҳон бозорларидаги конъюнктура нархларидан келиб чиқиб Халқаро мева-сабзавот ярмаркасининг, доимий ишлайдиган мева-сабзавот майдончаларининг ярмарка савдолари якунлари бўйича шаклланадиган ўртача нархлар ҳисобга олинган ҳолда талаб ва таклиф асосида шаклланадиган бозор нархлари асосида тузилади.

“Ўзагроэкспорт” АЖ томонидан ҳар ҳафтада оммавий ахборот воситаларида ва ўзининг расмий веб-сайтида мева-сабзавот маҳсулотларига экспорт нархлар даражаси тўғрисида ахборот эълон қилинади.

Бунда экспорт контрактлари контракт тузилган кунда “Ўзагроэкспорт” АЖ томонидан эълон қилинган нархлардан паст бўлмаган нархлар бўйича тузилади.

Мева-сабзавот маҳсулотлари экспортининг божхона расмийлаштируви экспорт контрактларида кўрсатилган нархлар бўйича қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда амалга оширилади.” 

Янги таҳрирдаги Ташқи савдо операцияларининг ягона электрон ахборот тизимида ташқи савдо шартнома маълумотларига киритилган ўзгартиришларни хўжалик юритувчи субъектларнинг юридик манзили жойлашган ҳудудий божхона бошқармаларининг Валюта назорати бўлими ёки гуруҳлари томонидан тасдиқлаш имконият яратиган.

Ўзбекистон Республикаси Божхона кодексининг 289-моддасига асосан, товарларни божхона чегараси орқали олиб ўтишда божхона божи, қўшилган қиймат солиғи, акциз солиғи ва божхона йиғимлари тўланади. Божхона божларининг ва солиқларнинг ставкалари Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан белгиланади. Бунда:

а) Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Ташқи иқтисодий фаолиятни тартибга солиш борасидаги қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида” 2009 йил 5 августдаги ПҚ-1169-сон қарорига асосан импорт божхона божи;

б) Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Ўзбекистон Республикасининг 2017 йилги асосий макроиқтисодий кўрсаткичлари прогнози ва давлат бюджети параметрлари тўғрисида” 2016 йил 27 декабрдаги ПҚ-2699-сон қарорига мувофиқ акциз ва қўшилган қиймат солиғи;

в) Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг “Божхона йиғимлари ставкалари тўғрисида” 1999 йил 30 апрелдаги 204-сон қарорига мувофиқ божхона йиғимлари ундирилади.

Шу билан бирга, Божхона кодексининг 300-моддасига мувофиқ, агарда ТИФ қатнашчиси товар ва транспорт воситаларини декларациялаш вақтида божхона органларига товарнинг келиб чиқиш сертификатини тақдим этганда, рўйҳатлар асосида:

“Эркин савдо тартибини назарда тутувчи битимлар имзоланган эркин савдо зонасини ташкил этиш тўғрисидаги битим иштироклари бўлган давлатлар” рўйхати (рўйхат рақами 429, 1998 йил 8 апрель)га кирувчи давлатларда ишлаб чиқарилган товар ва автотранспорт воситаларига товарнинг мамлакат келиб чиқиш сертификати тақдим этилган тақдирда божхона божи ундирилишидан озод этилади;

“Энг қулай савдо-сотиқ тартибини яратган ҳолда савдо-иқтисодий ҳамкорлик тўғрисидаги битимлар имзоланган мамлакатлар” Рўйхати (рўйхат рақами 429, 1998 йил 8 апрель)га кирувчи давлатларда ишлаб чиқарилган товар ва автотранспорт воситаларига товарнинг мамлакат келиб чиқиш сертификати тақдим этилган тақдирда божхона божи бир баровар миқдорида ундирилади;

Қолган холатларда божхона божи ставкаси икки баровар миқдорда ундирилади.

Ўзбекистон Республикаси ҳудудига импорт қилинадиган товарларга Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2009 йил 5 августдаги “Ташқи иқтисодий фаолиятни тартибга солиш борасидаги қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги 1169-сонли қарорининг 1-иловасига мувофиқ импорт божхона божи ставкалари белгиланган.

Мазкур қарор билан ТИФ ТН коди 1901 10 000 0 бўлган товарларга қуйидаги импорт божхона божи белгиланган:

(Жадвал рус тилида тақдим этилмоқда)

ТН ВЭД код

Наименование позиции

Ставка пошлины

(в % от таможенной стоимости товара или в долларах США за ед. изм.)

1901 - 1905 (кроме 1901 10 000 0*, 1901 90 990 0* (только компоненты для производства детского питания))

Экстракт солодовый, готовые пищевые продукты из муки тонкого и грубого помола, крупы, крахмала или солодового экстракта, не содержащие какао, или содержащие менее 40 мас. % какао, в пересчете на полностью обезжиренную основу; макаронные изделия; тапиока и ее заменители; готовые пищевые продукты, хлеб, мучные кондитерские изделия, кроме:

30


Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2009 йил 5 августдаги 1169-сонли қарорининг 1-иловаси кўрсатилган изоҳга мувофиқ «*» - белгиси божхона божининг 0% ставкаси қўлланилиши тўғрисида кўрсатиб ўтилган.

Ушбу қарорнинг нормаларидан келиб чиқиб, ТИФ ТН коди 1901 10 000 0 бўлган товарларга нисбатан божхона божининг 

0% ставкаси қўлланилади.

Мазкур жавоб хати Сизни қаноатлантирмаган тақдирда, ўрнатилган тартибда юқори турувчи идораларга ёки суд органларига мурожаат қилиш хуқуқига эга эканлигингизни билдириб ўтамиз.

Четдан олиб келинган маҳсулотларга божхона юк декларацияси тақдим этиб, расмийлаштирилгандан сўнг, маҳсулот юк ҳужжати ва қадоқдаги миқдоридан ошиқча чиққани аниқланганда, агар қонун бузилиши ҳолати мавжуд бўлса, божхона қонунчилиги бузилиши бўйича тегишли ҳужжатлар расмийлаштирилади.

Ҳолат бўйича суднинг тегишли қарори чиққандан сўнг, унга кўра товар тақдири ҳал этилади.

Шунингдек, Божхона кодексининг 32-моддасига биноан, реэкспорт божхона режими шундай режимки, бунда божхона ҳудудига илгари олиб кирилган товар ёхуд божхона ҳудудида қайта ишлаш божхона режимига жойлаштирилган товарни қайта ишлаш маҳсулоти божхона ҳудудидан божхона божлари ва солиқлар тўланмаган, товарга нисбатан иқтисодий сиёсат чоралари қўлланилмаган ҳолда, Божхона кодекснинг 35-моддасида назарда тутилган ҳолларда эса, уни олиб киришда тўланган божхона божлари ва солиқлар суммалари қайтарилган ҳолда олиб чиқилади.

Товарни реэкспорт божхона режимига жойлаштириш божхона органи томонидан Божхона кодекси21-бобининг қоидаларига мувофиқ бериладиган рухсатнома асосида амалга оширилади.

Божхона ҳудудида қайта ишлаш божхона режимида турган товарларни реэкспорт қилиш товарни реэкспорт божхона режимига жойлаштиришга рухсатнома олинмаган ҳолда амалга оширилади.

Реэкспорт божхона режимига жойлаштирилган товарларни божхона ҳудудидан амалда олиб чиқиш божхона декларацияси қабул қилинган кундан эътиборан олти ойдан кечиктирмай амалга оширилади.

Шу билан бирга, Божхона кодексининг 33-моддасига кўра, товар ёки уни қайта ишлаш маҳсулоти божхона органи идентификация қила оладиган тақдирдагина 

товар реэкспорт қилинишига йўл қўйилади, бундан Божхона кодекси 

74-моддасининг учинчи қисмида назарда тутилган ҳоллар мустасно.

Авария ёки енгиб бўлмас куч таъсири оқибатида шикастланган ёки бузилган товарнинг реэкспортига йўл қўйилади, бундай ҳолат ваколатли орган томонидан тасдиқланган бўлиши лозим.

Илгари эркин муомалага чиқариш (импорт) божхона режимига жойлаштирилган товарни реэкспорт божхона режимига жойлаштиришга айни бир вақтнинг ўзида қуйидаги талаблар ва шартларга риоя этилган тақдирда йўл қўйилади:

контракт (шартнома, келишув) шартлари бажарилмаган бўлса;

товар божхона ҳудудида ишлатилмаган ва таъмирланмаган бўлса, бундан товарни қайтаришга сабаб бўлган нуқсонларни ёки бошқа ҳолатларни аниқлаш учун товардан фойдаланиш зарур бўлган ҳоллар мустасно;

товар ўзгармаган ҳолатда турган бўлса, бундан унинг нуқсонлари аниқланган ҳоллар мустасно.

Шунингдек, Божхона кодексининг 132-моддасига биноан, товарни реэкспорт божхона режимига жойлаштириш божхона органи томонидан берилган тегишли рухсатнома асосида амалга оширилади.

Божхона кодексининг 133-моддасига кўра товарни божхона режимларига жойлаштиришга рухсатнома олиш учун зарур бўладиган ҳужжатлар рўйхати келтириб ўтилган. Унга кўра товарни божхона режимига жойлаштиришга рухсатнома олиш учун ваколатли шахс товар қайси божхона органи фаолият кўрсатиш зонасида турган бўлса, ўша божхона органига рухсатнома бериш тўғрисидаги ариза билан мурожаат қилади. Бунда илгари эркин муомалага чиқариш (импорт) божхона режимига жойлаштирилган товарга нисбатан тегишли ваколатли органлар томонидан берилган, товарнинг қайтарилишига сабаб бўлган нуқсонлар ва бошқа ҳолатлар аниқланганлигини тасдиқловчи ҳужжатлар аризага илова қилинган ҳолда ушбу ҳужжатлар тақдим этилади.

Товарни ушбу божхона режимига жойлаштиришга рухсатнома олиш учун ваколатли шахсдан, юқорида келтириб ўтилган 133-модданинг биринчи қисмида кўрсатилмаган бошқа ҳужжатлар тақдим этилишини талаб қилишга йўл қўйилмайди.

Шу билан бирга, шуни маълум қиламизки, Сизнинг мурожаатингизда кўрсатилган холат бўйича тўлиқ маълумот тақдим этилган тақдирда, қўшимча равишда маълумот берилишини маълум қиламиз.

Жавоб: Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2015 йил 20 июлдаги 197-сон қарорига асосан “Экспорт” божхона режимида олиб чиқиладиган товарларни божхонада расмийлаштиришда қуйидаги ҳужжатлар тақдим этилади:

- Контракт (шартнома, битим), тегишли ваколатли органларда рўйхатдан ўтказилган биржа контрактлари бундан мустасно.

- Божхона юк декларацияси, йўловчи божхона декларациясини тўлдириш йўли билан товарларни декларациялаш ва электрон тижорат орқали уч минг АҚШ долларигача бўлган товарлар (ишлар, хизматлар) реализация қилиш ҳоллари бундан мустасно.

- Транспорт ҳужжатлари (транспорт турига қараб юкхати) ва товарга илова қилинадиган ҳужжатлар (инвойс).

Изоҳ: Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитасининг Ягона автоматлаштирилган ахборот тизимида рухсат берувчи тусдаги тегишли ҳужжат мавжуд бўлмаган тақдирда давлат божхона хизмати органлари божхона расмийлаштирувини рад этиш ҳуқуқига эгадир.

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 1999 йил 30 апрелдаги 204-сон қарорига асосан “Экспорт” божхона режимига товарларни расмийлаштиришда қуйидаги божхона йиғимлари ундирилади:

- Товарлар божхона расмийлаштирувидан ўтказилганлиги учун божхона қийматининг 0,1 фоизи миқдорида, лекин энг кам ойлик иш ҳақининг 50 фоизидан кам бўлмаган миқдорда;

- Товарни белгиланган жойдан ташқарида божхона расмийлаштирувидан ўтказилган ҳар бир соат учун энг кам ойлик иш ҳақининг 5 фоизи миқдорида божхона йиғими  ундирилади.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Маҳаллий экспорт қилувчи ташкилотларни янада қўллаб-қувватлаш ва ташқи иқтисодий фаолиятни такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида” 2017 йил 21 июндаги ПҚ-3077-сон қарорига мувофиқ:

– тадбиркорлик субъектларига янги мева-сабзавот, узум ва полиз маҳсулотларини ҳақини олдиндан 100 фоиз тўлаш шарти билан тўғридан-тўғри шартномалар асосида экспорт қилишга рухсат этилди;

– ўзи ишлаб чиқарган маҳсулотларни экспорт қилувчи ташкилотлар учун амалда бўлган имтиёзлар ва преференциялар ўзлари эгаси бўлган маҳсулотларни экспорт қилувчи ташкилотларга татбиқ этилиши белгиланди;

– келтирилаётган ва ишлаб чиқарилаётган товарларнинг мувофиқлик сертификатини расмийлаштириш муддатлари 3 иш кунигача қисқартирилди.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Ташқи садо фаолиятини янада эркинлаштириш ва тадбиркорлик субъектларини қўллаб қувватлаш чора-тадбирлари тўғрисида” 2017 йил 3 ноябрдаги ПҚ-3351-сон қарорига мувофиқ:

– экспорт товарлари (консигнация товарларидан ташқари) бўйича муддати ўтган дебитор қарздорликни ҳисоблашнинг ягона муддати белгиланди (яъни 120 кун);

– тадбиркорлик субъектларига (янги узилган мева-сабзавот маҳсулотлари ва ушбу қарорга иловада кўрсатилган товарлардан ташқари):

  • товарлар экспортини олдиндан тўловсиз, аккредитив очмасдан, банк кафолати ва суғурта полисисиз;
  • товарларни экспорт контрактини тузмасдан, инвойслар асосида экспорт қилувчиларнинг Ўзбекистон Республикаси банкларидаги ҳисоб рақамларига олдиндан тўлов
    100 фоиз тушгандан сўнг ва ТСОЯЭА тизимига маълумотларни киритиш шарти билан) экспорт қилиш ҳуқуқи берилди.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Мева-сабзавот, узум, полиз  ва дуккакли маҳсулотлар, шунингдек қуритилган сабзавотлар ва мевалар маҳаллий экспорт қилувчиларини қўллаб-қувватлаш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида” 2017 йил 6 ноябрдаги
ПҚ-3377-сон
қарорига мувофиқ:

  • тадбиркорлик субъектларига мева-сабзавот маҳсулотларини экспорт контракти тузмасдан қуйидаги шартларга риоя қилган ҳолда инвойс асосида экспорт қилиш ҳуқуқи берилди:
  • етказиб бериш суммаси экспорт божхона декларациясини расмийлаштириш кунида 20 минг АҚШ доллари эквивалентидан ошмаслиги;
  • 100 фоизлик олдиндан тўлов олиш;
  • ТСОЯЭАТга экспортга етказиб бериш ҳақидаги маълумотларни киритиш.
  • мева-сабзавот маҳсулотлари экспортида божхона юк декларациясини расмийлаштириш божхона кўриги далолатномаси тузулгандан сўнг 3 соатдан ортиқ бўлмаган муддатда амалга оширилиши белгиланди.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Мева-сабзавот маҳсулотларини ташқи бозорларга чиқариш самарадорлигини оширишга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида” 2018 йил 17 октябрдаги ПҚ-3978-сон қарорига мувофиқ:

  • юридик шахслар - мева-сабзавот маҳсулотлари экспорт қилувчилари
    мева-сабзавот маҳсулотлари экспортини дастлабки тўловсиз, аккредитив очмасдан, банк кафолатини расмийлаштирмасдан ҳамда экспорт шартномасини сиёсий ва тижорат хавфларидан суғурта полисисиз;
  • тадбиркорлик субъектлари улгуржи савдо қилиш лицензиясига эга бўлмасдан мева-сабзавот маҳсулотлари экспортини амалга ошириш ҳуқуқи берилди;
  • экспорт қилинадиган мева-сабзавот маҳсулотлари божхона кўригидан озод этилди, божхона қонун ҳужжатлари бузилиши хавфи белгилари аниқланган ҳолатлар бундан мустасно. Бунда ҳужжатларда мавжуд маълумотларнинг ишончлилиги, шунингдек, товарларни Ўзбекистон Республикаси божхона чегарасидан ноқонуний олиб ўтиш учун экспорт қилувчига жавобгарлик юклатилди.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Ўзбекистон Республикасида инвестиция муҳитини тубдан яхшилаш чора-тадбирлари тўғрисида”ги 2018 йил 1 августдаги ПФ-5495-сон Фармонига мувофиқ мева-сабзавот маҳсулотларига экспорт контрактларини «Ўзагроэкспорт» АЖ томонидан эълон қилинган нархлардан паст бўлмаган нархлар бўйича тузиш, шунингдек, мева-сабзавот маҳсулотларини экспорт контрактини тузмасдан, «Ўзагроэкспорт» АЖ расмий веб-сайтида қайд этилган нархлардан паст бўлмаган нархлар бўйича инвойс асосида божхона расмийлаштирувидан ўтказиш тартибини бекор қилинган.

Эшитиш учун матнни белгиланг ва ушбу тугмани босинг